Ly hôn đơn phương là một quyết định khó khăn, phức hợp sẽ tăng lên gấp nhiều lần khi một trong hai bên không biết nơi ở hiện tại của vợ/chồng mình. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam vẫn cho phép vợ hoặc chồng thực hiện thủ tục hôn nhân trong trường hợp này, mặc dù quá trình có thể khó khăn và thời gian kéo dài.
1. Cơ sở pháp lý của việc đơn phương ly hôn
Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, một trong hai bên vợ hoặc chồng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi có cơ sở về việc làm vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân vào tình trạng trầm 1, đời sống chung không thể kéo dài, đích đến 2 của một nhân nhân không đạt được.
Trong trường hợp không biết nơi cư trú của vợ/chồng, Tòa án vẫn thụ lý giải quyết ly hôn đơn phương, nhưng sẽ áp dụng các thủ tục đặc biệt để đảm bảo quyền lợi cho người vắng mặt.
2. Vậy làm sao để hôn khi không thể xác định được vợ hay chồng đang ở đâu?
Căn cứ quy định tại Điểm a Tài 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì Tòa án nơi bị đơn cư là Tòa án có thẩm quyền giải quyết ly hôn.
Theo đó, nơi cư trú sẽ bao gồm:
– Nơi thường trú: là nơi công dân sinh sống thường xuyên, ổn định, không có thời hạn tại một nơi ở nhất định và đã đăng ký thường trú.
– Nơi tạm trú: là nơi công dân sinh sống ngoài nơi đăng ký thường trú và đã đăng ký tạm trú.
Do đó, tùy vào từng trường hợp cụ thể, người có yêu cầu giải quyết hôn đơn phương có thể xử lý khó khăn về nơi cư trú của vợ/chồng theo các cách sau:
Cách 1: Thực hiện xác minh địa chỉ nơi cư trú của vợ/chồng
Để có căn cứ ly hôn, người có yêu cầu giải quyết ly hôn đơn phương cần tiến hành thủ tục xác minh địa chỉ cư trú của vợ/chồng tại Công an xã/phường nơi vợ/chồng cư trú.
Sau khi có kết quả xác thực của Công an, người có yêu cầu giải quyết ly hôn đơn phương đính kèm văn bản đính kèm này cùng với hồ sơ hôn tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu ly hôn.
Lưu ý: Thủ tục này chỉ thực hiện được nếu người có yêu cầu quyết định hôn đơn phương biết được địa chỉ cư trú chính xác của vợ/chồng.
Cách 2: Thực hiện Thông báo tìm kiếm người vắng mặt nơi cư trú
Trường hợp không thể biết hoặc biết địa chỉ cư trú của vợ/chồng nhưng đã tích lũy 6 tháng liền lên, người có yêu cầu giải quyết ly hôn đơn phương cần thực hiện Thủ tục yêu cầu thông báo tìm kiếm người vắng mặt nơi cư trú tại Tòa án theo quy định tại Điều 64 Bộ luật Dân sự 2015.
Khi đó, sẽ có 2 trường hợp xảy ra như sau:
– Có tin tức xác thực của vợ/chồng: Tiến hành thực hiện thủ tục hôn.
– Không có tin xác thực về vợ/chồng: Tiến hành thực hiện thủ tục tuyên bố mất tích tại mục 3 dưới đây.
Cách 3: Thực hiện thủ tục yêu cầu Tuyên bố mất tích:
Bờ 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“Khi một người tích 02 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc làm của người đó còn sống hay đã chết thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án có thể tuyên bố là người mất tích.”
Đồng thời, Khoản 2 Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định:
“Trong trường hợp vợ hoặc tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.”
Vì vậy, nếu người yêu cầu giải quyết hôn mê đơn phương đã thực hiện thủ tục thông báo tìm kiếm người vắng mặt nơi cư trú nhưng vẫn không thể xác định được tin tức của vợ/chồng và thời gian tích lũy từ 02 năm liền trở lên, người yêu cầu giải quyết ly hôn đơn phương có thể thực hiện thủ tục yêu cầu tuyên bố mất tích.
Sau khi đã quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án, người yêu cầu giải quyết hôn đơn phương có thể tiếp tục thực hiện thủ tục hôn theo quy định.
3. Lưu ý quan trọng
– Quá trình thực thi trong trường hợp này thường kéo dài hơn nên thông thường phải thực hiện quá trình tìm kiếm liên tục và xác thực thông tin.
– Bạn cần chuẩn bị tinh thần và tài chính để giải quyết những khó khăn phát sinh trong quá trình này.
– Việc tìm kiếm sự tư vấn và hỗ trợ từ luật sư có kinh nghiệm là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi của bạn được bảo vệ tốt nhất.
Việc không biết nơi ở của vợ/chồng không phải là rào cản tuyệt đối cho việc hôn đơn phương. Tuy nhiên, bạn cần hiểu rõ các quy định của pháp luật và tiêu chuẩn kỹ năng để quá trình diễn ra này có lợi nhất.
