Người vợ mang thai có được quyền yêu cầu ly hôn chồng hay không, nếu được thì ai sẽ là người trực tiếp nuôi dưỡng con sau khi sinh? Đây là vấn đề nhiều phụ nữ quan tâm khi rơi vào tình huống hôn nhân đổ vỡ trong lúc thai kỳ. Bài viết này của Công ty Luật TNHH MV sẽ phân tích quy định pháp luật hiện hành để giải đáp thắc mắc, đồng thời hướng dẫn cách bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người mẹ và đứa trẻ.
1. Quyền yêu cầu ly hôn khi người vợ đang mang thai
Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cả vợ và chồng đều có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Tuy nhiên, pháp luật có đặt ra một số hạn chế nhằm bảo vệ phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.
- Người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang mang thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
- Người vợ không bị hạn chế quyền. Do đó, trong thời gian mang thai, người vợ hoàn toàn có thể nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
Quy định này thể hiện chính sách nhân văn, nhằm bảo vệ phụ nữ và trẻ em – những đối tượng dễ bị tổn thương trong hôn nhân. Việc chỉ hạn chế quyền của người chồng chứ không hạn chế quyền của người vợ đảm bảo người phụ nữ có thể tự quyết định cuộc sống hôn nhân khi không còn hạnh phúc hoặc bị bạo hành.
2. Ai được trực tiếp nuôi con khi vợ mang thai và ly hôn?
Một trong những vấn đề quan trọng khi ly hôn là xác định ai sẽ là người trực tiếp nuôi con.
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con chưa thành niên. Vợ chồng có quyền thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con để quyết định.
Đặc biệt, đối với con dưới 36 tháng tuổi, pháp luật quy định mặc nhiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ hai trường hợp:
- Người mẹ không đủ điều kiện để nuôi con (ví dụ: mắc bệnh nặng, không có khả năng chăm sóc, bỏ rơi con).
- Cha mẹ có thỏa thuận khác nhưng phải bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ.
Như vậy, trong trường hợp người vợ đang mang thai và ly hôn, sau khi em bé chào đời, người mẹ gần như chắc chắn là người trực tiếp nuôi con cho đến khi trẻ đủ 36 tháng tuổi.
3. Trường hợp mẹ không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con
Mặc dù pháp luật ưu tiên giao con dưới 36 tháng tuổi cho mẹ, nhưng trong thực tế vẫn có trường hợp ngoại lệ.
Nếu người mẹ không đủ điều kiện nuôi dưỡng, ví dụ: thường xuyên bỏ bê con, nghiện ma túy, cờ bạc, không có nơi ở ổn định hoặc mắc bệnh hiểm nghèo, Tòa án có thể giao con cho người cha hoặc người giám hộ.
Quy định này nhằm đảm bảo rằng trẻ em luôn được chăm sóc trong môi trường tốt nhất, tránh thiệt thòi về thể chất và tinh thần.
4. Căn cứ thay đổi quyền trực tiếp nuôi con sau ly hôn
Trong một số trường hợp, sau khi bản án ly hôn có hiệu lực, người trực tiếp nuôi con có thể bị thay đổi.
Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án sẽ xem xét việc thay đổi người nuôi con khi có một trong các căn cứ sau:
- Cha mẹ có thỏa thuận mới phù hợp với lợi ích của con.
- Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện nuôi dưỡng.
- Con từ đủ 7 tuổi trở lên có nguyện vọng thay đổi người trực tiếp sống cùng.
Ngoài ra, một số cơ quan, tổ chức như Hội liên hiệp phụ nữ, cơ quan quản lý nhà nước về gia đình hoặc trẻ em cũng có quyền yêu cầu thay đổi người nuôi con khi có căn cứ rõ ràng.
5. Lời khuyên của luật sư khi vợ mang thai muốn ly hôn
Qua thực tiễn tư vấn, Công ty Luật TNHH MV nhận thấy nhiều phụ nữ trong thời gian mang thai phải chịu áp lực lớn về tinh thần và thể chất. Nếu hôn nhân rơi vào bế tắc, việc ly hôn có thể là giải pháp cần thiết để bảo vệ sức khỏe và tương lai của cả mẹ và con.
Một số lời khuyên quan trọng:
- Người vợ cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ly hôn gồm đơn khởi kiện, giấy đăng ký kết hôn, giấy tờ nhân thân và chứng cứ về mâu thuẫn hôn nhân.
- Nên cân nhắc điều kiện kinh tế, chỗ ở và sức khỏe để bảo đảm quyền nuôi con.
- Nếu có tranh chấp quyền nuôi con hoặc tài sản, cần thu thập chứng cứ chứng minh khả năng nuôi dưỡng của mình.
- Nên tham khảo ý kiến luật sư để được hỗ trợ xây dựng phương án pháp lý tốt nhất.
Công ty Luật TNHH MV cung cấp dịch vụ tư vấn và giải quyết ly hôn trọn gói, đảm bảo thủ tục nhanh gọn, hợp pháp và bảo vệ tối đa quyền lợi của khách hàng.
