Người mẹ có đương nhiên được trực tiếp nuôi con dưới 12 tháng tuổi sau khi ly hôn hay không là câu hỏi nhiều phụ nữ quan tâm. Pháp luật Việt Nam hiện hành quy định ra sao? Trong những trường hợp nào quyền nuôi con của mẹ có thể bị thay đổi hoặc bị hạn chế? Bài viết dưới đây của Công ty Luật TNHH MV sẽ phân tích cụ thể căn cứ pháp luật để giúp bạn hiểu rõ hơn và có phương án bảo vệ quyền lợi chính đáng cho mẹ và con.
1. Quy định pháp luật về quyền nuôi con dưới 12 tháng tuổi
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, sau khi ly hôn cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên. Vợ chồng có thể tự thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định dựa trên quyền lợi mọi mặt của con.
Đối với con dưới 36 tháng tuổi, nguyên tắc chung là giao cho mẹ trực tiếp nuôi. Tuy nhiên, quy định này đi kèm ngoại lệ:
- Người mẹ không đủ điều kiện để trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
- Cha mẹ có thỏa thuận khác, nhưng phải phù hợp với lợi ích tốt nhất của trẻ.
Như vậy, người mẹ không đương nhiên được nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Tòa án sẽ ưu tiên giao con cho mẹ, nhưng không tuyệt đối trong mọi trường hợp.
2. Khi nào người mẹ không đủ điều kiện nuôi con dưới 12 tháng tuổi?
Tòa án sẽ xem xét toàn diện về điều kiện kinh tế, chỗ ở, thời gian chăm sóc, nhân cách và sức khỏe của người mẹ. Một số trường hợp có thể coi là không đủ điều kiện gồm:
- Người mẹ mắc bệnh hiểm nghèo, mất khả năng chăm sóc con.
- Người mẹ nghiện ma túy, rượu hoặc có hành vi bạo lực với trẻ.
- Người mẹ bỏ rơi con hoặc không có chỗ ở, thu nhập ổn định.
Trong những tình huống này, Tòa án có thể giao quyền nuôi con cho người cha hoặc người giám hộ để đảm bảo sự phát triển tốt nhất cho trẻ.
3. Thay đổi người trực tiếp nuôi con dưới 12 tháng tuổi
Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc thay đổi người nuôi con có thể được xem xét khi:
- Cha, mẹ có thỏa thuận mới phù hợp với lợi ích của con.
- Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện để nuôi dưỡng.
- Khi con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét cả nguyện vọng của con.
Nếu cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện, Tòa án sẽ quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.
4. Trường hợp cha, mẹ bị hạn chế quyền nuôi con dưới 12 tháng tuổi
Theo Điều 85 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cha hoặc mẹ có thể bị hạn chế quyền với con chưa thành niên trong những trường hợp sau:
- Bị kết án về tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con với lỗi cố ý.
- Có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
- Phá tán tài sản của con.
- Có lối sống đồi trụy, xúi giục hoặc ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.
Trong các trường hợp này, Tòa án có thể ra quyết định hạn chế quyền nuôi con trong thời hạn từ 01 đến 05 năm.
5. Lời khuyên của luật sư
Việc giành quyền nuôi con dưới 12 tháng tuổi sau ly hôn không chỉ dựa vào quy định pháp luật mà còn phụ thuộc vào chứng cứ chứng minh điều kiện nuôi dưỡng. Người mẹ cần:
- Chuẩn bị hồ sơ ly hôn đầy đủ và hợp lệ.
- Thu thập tài liệu chứng minh thu nhập, chỗ ở, khả năng chăm sóc con.
- Tránh vi phạm pháp luật hoặc hành vi có thể bị coi là không đủ điều kiện nuôi con.
Công ty Luật TNHH MV với kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình sẵn sàng hỗ trợ bạn trong việc tư vấn, soạn hồ sơ, tham gia tranh tụng tại Tòa, bảo vệ tối đa quyền lợi của mẹ và con.
