1. Mất giấy chứng nhận đăng ký kết hôn có ly hôn được không?

Câu trả lời là Có. Việc bị mất Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn không làm mất quyền yêu cầu ly hôn của vợ hoặc chồng. Tuy nhiên, khi nộp hồ sơ yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn, người yêu cầu cần cung cấp tài liệu chứng minh quan hệ hôn nhân hợp pháp.

Trong trường hợp không còn bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, người yêu cầu có thể:

• Xin bản sao trích lục Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn tại cơ quan hộ tịch có thẩm quyền; hoặc
• Thực hiện đăng ký lại việc kết hôn nếu thuộc trường hợp pháp luật cho phép.

Bản sao trích lục hộ tịch được cấp theo quy định có giá trị pháp lý để chứng minh nội dung đăng ký kết hôn và có thể sử dụng trong hồ sơ ly hôn.

2. Có bắt buộc phải xin cấp lại bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn không?

Trong đa số trường hợp, người yêu cầu không cần đăng ký lại kết hôn lại mà chỉ cần xin bản sao trích lục Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn. Đăng ký lại kết hôn chỉ áp dụng khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về hộ tịch, chẳng hạn như:

• Việc đăng ký kết hôn trước đây đã được thực hiện trước ngày 01/01/2016;
• Sổ hộ tịch và bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn đều không còn lưu giữ;
• Hai bên vẫn còn sống tại thời điểm tiếp nhận hồ sơ đăng ký lại.

Do đó, nên ưu tiên thực hiện thủ tục xin cấp bản sao trích lục Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn trước khi xem xét thủ tục đăng ký lại kết hôn.

3. Thủ tục xin bản sao trích lục Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn

3.1. Cơ quan có thẩm quyền

Người có yêu cầu có thể đề nghị cấp bản sao trích lục tại cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch nơi đã đăng ký kết hôn hoặc cơ quan có thẩm quyền quản lý dữ liệu hộ tịch theo quy định.

3.2. Hồ sơ cần chuẩn bị

Thông thường để làm thủ tục xin cấp bản sao trích lục Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn cần chuẩn bị:

• Tờ khai yêu cầu cấp bản sao trích lục hộ tịch;
• Căn cước công dân, hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ;
• Giấy ủy quyền (nếu thực hiện thông qua người được ủy quyền theo quy định).

3.3. Thời gian giải quyết

Nếu hồ sơ hợp lệ và thông tin hộ tịch còn lưu giữ, việc cấp bản sao trích lục thường được thực hiện ngay trong ngày hoặc theo thời hạn do cơ quan hộ tịch giải quyết theo quy định.

4. Trường hợp chưa từng đăng ký kết hôn thì có ly hôn được không?

Nếu hai người chỉ chung sống với nhau như vợ chồng nhưng chưa đăng ký kết hôn, thì quan hệ hôn nhân không được pháp luật công nhận. Trong trường hợp này, Tòa án sẽ không giải quyết theo thủ tục ly hôn mà sẽ xem xét:

• Quyền trực tiếp nuôi con;
• Nghĩa vụ cấp dưỡng;
• Việc phân chia tài sản, nghĩa vụ tài chính (nếu có yêu cầu và đủ căn cứ).

5. Một số lưu ý quan trọng

• Không nên sử dụng bản photo Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn thay cho bản chính hoặc bản sao trích lục nếu không có căn cứ pháp luật cho phép.
• Người yêu cầu nên xin bản sao trích lục trước khi nộp hồ sơ ly hôn để tránh việc Tòa án yêu cầu bổ sung hồ sơ.
• Nếu việc đăng ký kết hôn được thực hiện ở nước ngoài, cần thực hiện các thủ tục ghi chú hộ tịch, hợp pháp hóa lãnh sự hoặc dịch thuật (nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định).

Căn cứ pháp lý

• Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014;
• Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
• Luật Hộ tịch năm 2014;
• Nghị định số 123/2015/NĐ-CP;
• Thông tư số 04/2020/TT-BTP;
• Nghị định số 23/2015/NĐ-CP.

Kết luận

Việc mất Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn không làm mất quyền yêu cầu ly hôn. Trong hầu hết các trường hợp,  chỉ cần xin bản sao trích lục Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn để hoàn thiện hồ sơ gửi Tòa án. Chỉ khi hồ sơ hộ tịch không còn lưu giữ và đáp ứng điều kiện luật định thì mới phải thực hiện thủ tục đăng ký lại kết hôn.

Để quá trình giải quyết ly hôn diễn ra nhanh chóng, người yêu cầu nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, xác định đúng cơ quan có thẩm quyền và cung cấp đầy đủ tài liệu chứng minh quan hệ hôn nhân. Trường hợp vụ việc có tranh chấp về con chung, tài sản hoặc phát sinh các tình tiết phức tạp, việc tham khảo ý kiến luật sư sẽ giúp bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.