Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là ai?
Người đại diện theo pháp luật là cá nhân nhân danh doanh nghiệp thực hiện quyền, nghĩa vụ trong giao dịch, tố tụng và các thủ tục pháp lý. Việc xác định đúng người đại diện theo pháp luật giúp doanh nghiệp hoạt động ổn định, hạn chế rủi ro trong quản lý và điều hành.
1. Người đại diện theo pháp luật là ai?
Theo khoản 1 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp; đại diện doanh nghiệp với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án và thực hiện các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật. Nói cách khác, đây là người thay mặt doanh nghiệp thực hiện các hoạt động pháp lý trong quá trình thành lập, quản lý và điều hành doanh nghiệp.

2. Người đại diện theo pháp luật có những quyền và nghĩa vụ gì?
Người đại diện theo pháp luật có vai trò quan trọng trong hoạt động của doanh nghiệp. Theo quy định của Luật Doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật có các quyền và nghĩa vụ chủ yếu sau:
• Đại diện doanh nghiệp ký kết hợp đồng, giao dịch với khách hàng, đối tác;
• Đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
• Thực hiện quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp trong các vụ việc tại Tòa án hoặc Trọng tài;
• Tổ chức thực hiện các quyết định của chủ sở hữu, Hội đồng thành viên hoặc Hội đồng quản trị theo quy định;
• Thực hiện quyền, nghĩa vụ một cách trung thực, cẩn trọng và vì lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp;
• Chịu trách nhiệm đối với thiệt hại phát sinh do vi phạm nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.
3. Doanh nghiệp có được có nhiều người đại diện theo pháp luật không?
Theo khoản 2 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật. Số lượng, chức danh, quyền và nghĩa vụ của từng người đại diện được quy định trong Điều lệ công ty. Việc có nhiều người đại diện theo pháp luật giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong quá trình quản lý, điều hành và ký kết giao dịch, đặc biệt đối với doanh nghiệp có quy mô lớn hoặc hoạt động tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần quy định rõ phạm vi quyền hạn của từng người đại diện để tránh chồng chéo trách nhiệm và hạn chế tranh chấp trong quá trình hoạt động.
4. Ai có thể là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp?
Pháp luật không giới hạn chức danh của người đại diện theo pháp luật. Tùy từng loại hình doanh nghiệp và điều lệ công ty, người đại diện theo pháp luật có thể là:
• Chủ tịch công ty;
• Chủ tịch Hội đồng thành viên;
• Chủ tịch Hội đồng quản trị;
• Giám đốc;
• Tổng giám đốc;
• Hoặc chức danh quản lý khác theo Điều lệ công ty.
Người được lựa chọn làm người đại diện theo pháp luật phải là cá nhân, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.

5. Người đại diện theo pháp luật có bắt buộc phải cư trú tại Việt Nam không?
Theo Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp phải luôn bảo đảm có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam.
Trường hợp doanh nghiệp chỉ có một người đại diện theo pháp luật và người này xuất cảnh khỏi Việt Nam thì phải ủy quyền bằng văn bản cho cá nhân khác thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình trong thời gian vắng mặt. Sau khi hết thời hạn ủy quyền, người đại diện theo pháp luật vẫn phải chịu trách nhiệm đối với việc thực hiện quyền và nghĩa vụ đã giao. Quy định này nhằm bảo đảm doanh nghiệp luôn có người chịu trách nhiệm làm việc với cơ quan nhà nước, đối tác và xử lý các công việc phát sinh trong quá trình hoạt động.
6. Có được thay đổi người đại diện theo pháp luật không?
Doanh nghiệp hoàn toàn có quyền thay đổi người đại diện theo pháp luật khi có nhu cầu. Một số trường hợp thường gặp gồm:
• Thay đổi cơ cấu tổ chức quản lý;
• Người đại diện theo pháp luật nghỉ việc hoặc từ chức;
• Thay đổi chiến lược quản trị doanh nghiệp;
• Người đại diện theo pháp luật không còn đáp ứng điều kiện theo quy định.
Khi thay đổi người đại diện theo pháp luật, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp theo quy định của Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
7. Một số lưu ý khi lựa chọn người đại diện theo pháp luật
Để hạn chế rủi ro trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp nên lưu ý:
• Lựa chọn người có năng lực quản lý và am hiểu pháp luật;
• Quy định rõ quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện trong Điều lệ công ty nếu có nhiều người đại diện;
• Thực hiện đăng ký thay đổi kịp thời khi có sự thay đổi;
• Bảo đảm luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
Căn cứ pháp lý
• Luật Doanh nghiệp năm 2020 sửa đổi, bổ sung 2025;
• Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.
Người đại diện theo pháp luật là chủ thể giữ vai trò quan trọng trong việc quản lý, điều hành và đại diện doanh nghiệp trong các giao dịch cũng như quan hệ với cơ quan nhà nước. Vì vậy, doanh nghiệp cần lựa chọn người đại diện phù hợp, quy định rõ quyền và trách nhiệm trong Điều lệ công ty, đồng thời thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký khi có sự thay đổi để bảo đảm hoạt động ổn định và đúng quy định pháp luật.
Nếu bạn đang cần tư vấn về việc lựa chọn, thay đổi hoặc đăng ký người đại diện theo pháp luật khi thành lập doanh nghiệp, Công ty Luật TNHH MV sẵn sàng hỗ trợ soạn thảo hồ sơ và thực hiện thủ tục nhanh chóng, đúng quy định pháp luật.