Chủ xe giao xe cho người không đủ điều kiện bị xử phạt thế nào?

Việc cho người thân, bạn bè hoặc nhân viên mượn xe là chuyện khá phổ biến trong cuộc sống. Tuy nhiên, nếu chủ xe giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển theo quy định của pháp luật thì không chỉ người điều khiển bị xử lý mà chính chủ xe cũng phải chịu trách nhiệm. Từ ngày 01/01/2025, Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã tăng đáng kể mức xử phạt đối với hành vi này nhằm nâng cao ý thức của chủ phương tiện và bảo đảm an toàn giao thông.

Thế nào là người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện?

Theo Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về độ tuổi, sức khỏe và giấy phép lái xe phù hợp với loại phương tiện điều khiển.

Đối với ô tô và xe máy, người điều khiển phải đủ tuổi theo quy định, đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe, có giấy phép lái xe còn hiệu lực, còn điểm và phù hợp với loại xe đang điều khiển. Khi tham gia giao thông, người lái xe còn phải mang theo các giấy tờ bắt buộc như giấy đăng ký xe, giấy phép lái xe, giấy chứng nhận kiểm định (đối với xe thuộc diện kiểm định) và bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc.

Đối với xe máy chuyên dùng, người điều khiển ngoài việc đáp ứng điều kiện về tuổi và sức khỏe còn phải có bằng hoặc chứng chỉ điều khiển xe máy chuyên dùng phù hợp, đồng thời có giấy phép lái xe hoặc chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ theo quy định.

Như vậy, người chưa đủ tuổi, không có giấy phép lái xe, sử dụng giấy phép không phù hợp, giấy phép đã hết hiệu lực hoặc đang trong thời gian bị tước quyền sử dụng đều được xem là không đủ điều kiện điều khiển phương tiện.

Chủ xe giao xe cho người không đủ điều kiện có bị xử phạt không?

Câu trả lời là có.

Pháp luật quy định chủ phương tiện có trách nhiệm bảo đảm người được giao điều khiển xe đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Nếu biết hoặc có căn cứ để biết người được giao xe không đủ điều kiện nhưng vẫn giao hoặc để họ điều khiển phương tiện tham gia giao thông thì chủ xe sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Đáng chú ý, hành vi vi phạm không chỉ áp dụng đối với người hoàn toàn không có giấy phép lái xe mà còn bao gồm trường hợp người điều khiển có giấy phép nhưng đang bị tước quyền sử dụng, hoặc đối với ô tô còn bao gồm trường hợp giấy phép lái xe đã hết hạn sử dụng.

Mức phạt đối với chủ xe mô tô, xe gắn máy

Theo khoản 10 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông sẽ bị xử phạt như sau:

• Cá nhân: Phạt tiền từ 08 triệu đồng đến 10 triệu đồng.
• Tổ chức: Phạt tiền từ 16 triệu đồng đến 20 triệu đồng.

Mức xử phạt này cũng áp dụng đối với trường hợp người điều khiển có giấy phép lái xe nhưng đang trong thời gian bị tước quyền sử dụng.

Mức phạt đối với chủ xe ô tô

Đối với ô tô, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ, xe máy chuyên dùng và các loại xe tương tự, mức xử phạt còn nghiêm khắc hơn.

Theo khoản 14 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, chủ phương tiện giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển sẽ bị xử phạt:

• Cá nhân: Phạt tiền từ 28 triệu đồng đến 30 triệu đồng.
• Tổ chức: Phạt tiền từ 56 triệu đồng đến 60 triệu đồng.

Quy định này cũng áp dụng đối với trường hợp người điều khiển sử dụng giấy phép lái xe đã hết hạn, đang bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe hoặc đối với xe máy chuyên dùng là trường hợp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ đang bị tước theo quy định.

Chủ xe có phải chịu trách nhiệm nếu xảy ra tai nạn?

Ngoài việc bị xử phạt hành chính, nếu người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện gây tai nạn giao thông thì tùy từng vụ việc, chủ xe còn có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Trong trường hợp hành vi giao xe có mối quan hệ trực tiếp với hậu quả xảy ra và đủ căn cứ theo quy định của pháp luật, cơ quan có thẩm quyền còn có thể xem xét trách nhiệm pháp lý khác đối với chủ phương tiện.

Chủ xe cần lưu ý gì để tránh bị xử phạt?

Để tránh vi phạm, chủ phương tiện nên kiểm tra kỹ giấy phép lái xe của người mượn xe, bảo đảm người đó đủ tuổi điều khiển phương tiện, có giấy phép phù hợp với loại xe và giấy phép vẫn còn hiệu lực. Đồng thời, không nên giao xe cho người đang bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe hoặc có dấu hiệu không đủ điều kiện điều khiển phương tiện.

Đối với doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị kinh doanh vận tải, việc thường xuyên rà soát hồ sơ lái xe, thời hạn giấy phép lái xe và điều kiện hành nghề là rất cần thiết nhằm hạn chế rủi ro pháp lý.

Kết luận

Hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện là một trong những vi phạm bị xử lý rất nghiêm theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Mức phạt hiện nay đã tăng đáng kể so với trước đây, đặc biệt đối với chủ xe ô tô. Vì vậy, trước khi giao phương tiện cho người khác, chủ xe cần kiểm tra đầy đủ điều kiện của người điều khiển, nhất là về độ tuổi, giấy phép lái xe và tình trạng hiệu lực của giấy phép. Đây không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho chính người điều khiển và cộng đồng khi tham gia giao thông